Blog

Na przykładzie realizacji na Zamku Królewskim na Wawelu można zobaczyć, jak projekcja i mapping wspierają opowieść, nie ingerując w zabytkową przestrzeń. To praktyczny przykład wdrożenia technologii audio wideo w instytucji o najwyższych wymaganiach.

Materiał poniżej prezentuje fragment ekspozycji, w której projekcja została wykorzystana jako narzędzie narracyjne. Obraz nie konkuruje z eksponatami, lecz je uzupełnia i prowadzi widza przez historię.

Instytucje kultury mierzą się dziś z wyzwaniem utrzymania uwagi odbiorcy. Zmieniają się oczekiwania zwiedzających, szczególnie młodszych, którzy są przyzwyczajeni do dynamicznego obrazu, interakcji i wielowarstwowej narracji. Nowoczesne muzeum nie rezygnuje z autentyczności eksponatów, ale uzupełnia je o ekspozycje multimedialne, które pomagają lepiej zrozumieć kontekst historyczny i społeczny. 

Multimedia w muzeum stają się narzędziem budowania zaangażowania i pogłębiania doświadczenia odbiorcy. 

Wawel jako przykład wdrożenia technologii bez ingerencji w zabytek. 

Zamek Królewski na Wawelu jest jednym z najważniejszych obiektów historycznych w Polsce, co oznacza, że każda ingerencja w przestrzeń musi być ograniczona do minimum. W tym projekcie zdecydowano się na wykorzystanie projekcji jako narzędzia narracyjnego, które nie narusza struktury zabytku. W praktyce oznaczało to między innymi prowadzenie prac montażowych wyłącznie w fugach pomiędzy cegłami oraz projektowanie instalacji w sposób całkowicie odwracalny. Zastosowanie projekcji zamiast ekranów pozwoliło uzyskać duży obraz, który naturalnie wpisuje się w przestrzeń i nie dominuje nad eksponatami. 

Realizacje tego typu wymagają bardzo dużej precyzji i doświadczenia. W przypadku Wawelu wyzwaniem były ograniczone możliwości montażowe, praca w bezpośrednim sąsiedztwie cennych eksponatów oraz konieczność uzyskania dużego obrazu z bardzo małej odległości. Dodatkowo zastosowano projekcję łączoną z kilku urządzeń, co wymaga idealnej synchronizacji obrazu i precyzyjnego dopasowania geometrii. W części ekspozycji wykorzystano mapping na trójwymiarowej makiecie, co dodatkowo podnosiło poziom skomplikowania projektu.

W projektach multimedialnych kluczową rolę odgrywa integrator AV, który odpowiada nie tylko za dostawę sprzętu, ale przede wszystkim za zaprojektowanie całego systemu. Obejmuje to dobór technologii, integrację wielu urządzeń, przygotowanie systemów sterowania oraz zapewnienie stabilnej pracy instalacji w trybie ciągłym. Istotna jest także współpraca z kuratorami i zespołem merytorycznym, tak aby technologia wspierała narrację, a nie ją dominowała. M3tech Sp z o o specjalizuje się w realizacjach, w których wiele elementów musi działać jako jeden spójny system, dopasowany do konkretnej przestrzeni i scenariusza.

O powodzeniu projektów multimedialnych w muzeach decyduje kilka kluczowych czynników. Pierwszym jest koncepcja i scenariusz, które określają rolę technologii w opowieści. Drugim jest właściwy dobór sprzętu i technologii dopasowanych do warunków przestrzennych. Kolejnym elementem jest niezawodność działania, szczególnie w instalacjach pracujących codziennie przez wiele godzin. Istotna jest także precyzja wykonania i synchronizacja wszystkich elementów systemu. Dopiero połączenie tych czynników daje efekt, który jest jednocześnie atrakcyjny wizualnie i merytorycznie spójny.

Materiał źródłowy: Pełny opis realizacji przygotowany przez producenta technologii dostępny jest pod adresem
https://press.epson.eu/pl/customer-stories/epson-i-m3tech-historia-wawelu-i-polski-opowiadana-swiatlem/
oraz w formie dokumentu PDF dostępnego do pobrania poniżej.

Planujesz projekt multimedialny? Jeśli planujesz ekspozycję muzealną instalację multimedialną lub modernizację przestrzeni wystawienniczej warto rozważyć współpracę z partnerem, który posiada doświadczenie w realizacjach o wysokim stopniu złożoności. M3tech projektuje i wdraża systemy audio wideo dopasowane do charakteru miejsca oraz oczekiwań odbiorców, łącząc technologię z narracją i przestrzenią.

Celem wystawy immersyjnej jest stworzenie atmosfery, w której odbiorca staje się częścią prezentowanej historii lub konceptu. Zwiedzający mogą np. przechadzać się po cyfrowych krajobrazach, dotykać interaktywnych eksponatów, czy też aktywować różne elementy wystawy przez swoje gesty czy ruchy. Dzięki temu doświadczenie staje się bardziej osobiste i angażujące, co pozwala lepiej zapamiętać informacje i emocjonalnie połączyć się z prezentowaną tematyką.

Wystawy immersyjne są popularne w muzeach i galeriach, ale coraz częściej pojawiają się również w przestrzeniach edukacyjnych, wydarzeniach komercyjnych i różnego rodzaju ekspozycjach, które mają na celu głębsze zaangażowanie publiczności w odkrywanie nowych treści i zjawisk.

Digitalizacja zbiorów muzealnych to proces, który łączy nowoczesną technologię z ochroną dziedzictwa kulturowego. Polega na tworzeniu precyzyjnych odwzorowań cyfrowych obiektów muzealnych oraz ich opisów, a następnie na bezpiecznym przechowywaniu i udostępnianiu tych treści w formie elektronicznej. Dzięki temu instytucje kultury mogą dokumentować swoje zbiory w sposób trwały, rozwijać ofertę edukacyjną i udostępniać materiały odbiorcom w kraju i zagranicą.

Dlaczego digitalizacja jest tak ważna

Cyfrowe odwzorowanie kolekcji muzealnych stało się jednym z kluczowych kierunków rozwoju instytucji kultury. Pozwala chronić obiekty narażone na zniszczenie, umożliwia zdalny dostęp badaczom i pasjonatom, a jednocześnie otwiera drogę do nowoczesnych form prezentacji. Digitalizacja nie jest jedynie działaniem archiwizacyjnym. To także fundament do budowy nowych wystaw, aplikacji edukacyjnych, wirtualnych spacerów i systemów informacji multimedialnej.

Zakres procesu digitalizacji

Digitalizacja obejmuje szereg działań, które składają się na kompletny proces opracowania zasobu muzealnego.

Fotografia wysokiej rozdzielczości

W przypadku artefaktów płaskich i niewielkich przedmiotów podstawą jest profesjonalna fotografia. Wykorzystuje się systemy oświetlenia studyjnego, stabilne stanowiska i aparaty o wysokiej rozdzielczości. Dzięki temu powstają szczegółowe obrazy pozwalające uchwycić fakturę, kolor i strukturę obiektu.

Skanowanie 2D

Dokumenty, mapy, rękopisy, grafiki i archiwalia wymagają wiernych skanów w różnych formatach. Ich jakość jest kluczowa, ponieważ materiał ten często stanowi podstawę badań historycznych, konserwatorskich i edukacyjnych.

Skanowanie 3D i fotogrametria

Trójwymiarowe modele cyfrowe pozwalają odwzorować kształt i formę obiektów, takich jak rzeźby, narzędzia, zabytki techniki czy elementy architektury. Technologie te umożliwiają analizę detali, które w warunkach ekspozycji są często trudno dostępne.

Materiały wideo i audio

Tworzenie nagrań eksperckich, komentarzy kuratorskich, rejestracji wystaw i dokumentacji wizualnej uzupełnia tradycyjny proces digitalizacji. Dzięki temu instytucje kultury mogą budować nowoczesne treści edukacyjne.

Opracowanie metadanych

Każdy zdigitalizowany obiekt wymaga szczegółowego opisu. Zawiera on dane techniczne, informacje historyczne, słowa kluczowe oraz elementy klasyfikacji zgodne ze standardami stosowanymi w muzeach. Od jakości metadanych zależy użyteczność całego systemu.

Cyfrowe repozytoria i systemy prezentacji

Wyniki digitalizacji muszą być bezpiecznie przechowywane. Repozytorium zapewnia odpowiednią strukturę danych, kontrolę wersji, kopie zapasowe oraz możliwość udostępniania materiałów. Rozbudowane systemy prezentacji pozwalają tworzyć katalogi online i ekspozycje cyfrowe dostępne dla szerokiej publiczności.

Co M3tech oferuje w obszarze digitalizacji

M3tech działa na styku technologii AV, integracji systemów i tworzenia rozwiązań dla muzeów, dzięki czemu naturalnie rozszerza swoją ofertę o digitalizację zbiorów. Oferujemy kompleksową obsługę całego procesu, od przygotowania stanowisk, przez realizację zdjęć i skanów we współpracy z pracowniami specjalistycznymi, aż po wdrożenie pełnej infrastruktury cyfrowej.

Zakres naszych usług

Digitalizacja zdjęciowa i skanowanie 2D
Skanowanie 3D, fotogrametria i dokumentacja przestrzenna
Profesjonalna obróbka materiałów
Opracowanie metadanych zgodnych ze standardami muzealnymi
Budowa i konfiguracja repozytoriów cyfrowych
Projektowanie systemów prezentacji treści
Integracja z katalogami i istniejącymi bazami danych
Backup, zabezpieczenia i procedury ochrony danych
Szkolenia dla pracowników muzeum

Dlaczego warto powierzyć digitalizację M3tech

Jako integrator technologii pracujemy zarówno dla kultury, jak i dla biznesu oraz edukacji. Dzięki temu zapewniamy nie tylko wysoką jakość materiałów, lecz także bezpieczną i skalowalną infrastrukturę informatyczną. Nasze doświadczenie w tworzeniu interaktywnych ekspozycji pozwala wykorzystać zdigitalizowane obiekty w nowoczesnych rozwiązaniach multimedialnych, takich jak dotykowe panele informacyjne czy instalacje projekcyjne.

Zdigitalizowane zbiory jako wartość na przyszłość

Cyfrowe kolekcje umożliwiają rozwój działalności muzeum w wielu obszarach. Zwiększają dostępność zbiorów, wzbogacają ofertę edukacyjną, wspierają badania i konserwację, a także pomagają w popularyzacji dziedzictwa kultury. Dla wielu instytucji stają się fundamentem strategii rozwoju na lata.Jeśli chcesz, mogę przygotować także drugą, krótszą wersję tekstu na potrzeby SEO lub osobną podstronę z ofertą digitalizacji z wyraźnym podziałem na sekcje usług. Chcesz ją również?

Mapping to technika projekcji, która pozwala nakładać dynamiczne obrazy na dowolne powierzchnie – od budynków po eksponaty muzealne. Zamiast standardowego ekranu, mapping wykorzystuje istniejące struktury jako "płótno", co umożliwia tworzenie unikalnych efektów wizualnych, ściśle dopasowanych do kształtów i detali powierzchni. Technologia ta jest popularna zarówno na dużych wydarzeniach plenerowych, jak i w subtelnych aranżacjach wnętrz.

Zastosowanie na elewacji budynku

Mapping na fasadzie budynku pozwala na tworzenie spektakularnych widowisk świetlnych, które ożywiają całą strukturę. Dzięki projekcjom 3D można uzyskać efekt "zniekształcania" budynku, tak jakby jego elementy poruszały się lub zmieniały kształt. To doskonały sposób na przyciągnięcie uwagi widzów podczas wydarzeń, świąt miejskich czy premier. Na elewacji można wyświetlać sceny historyczne, prezentacje artystyczne, reklamy czy nawiązania do lokalnych symboli, co czyni budynek integralną częścią wydarzenia.

Zastosowanie w muzeum

Mapping może być również wykorzystany w muzeach do stworzenia subtelnych, nastrojowych efektów na ekspozycjach. Na przykład delikatne projekcje na ścianach lub eksponatach mogą ożywiać obrazy, rekonstrukcje historyczne czy opowiadać wizualnie historie, tworząc immersyjne doświadczenia dla zwiedzających. Dzięki temu można w atrakcyjny sposób zaprezentować artefakty czy sceny, które przyciągną uwagę, ale nie przytłoczą treści wystawy. Mapping w muzeum pomaga stworzyć wyjątkową atmosferę, dodając głębi i kontekstu do tradycyjnej ekspozycji, bez konieczności modyfikacji lub dotykania cennych eksponatów.W obu przypadkach mapping pozwala na kreatywne wykorzystanie przestrzeni i dostarcza niezapomnianych wrażeń wizualnych, które wzbogacają odbiór przekazywanych treści.

Współczesne muzea stają przed wyzwaniem dostosowania swoich przestrzeni do oczekiwań zwiedzających, którzy coraz częściej poszukują interaktywnych i angażujących doświadczeń. Wprowadzenie nowoczesnych technologii audiowizualnych (AV) staje się kluczem do spełnienia tych oczekiwań. Jak jednak przebiega proces wdrażania takich technologii od pomysłu do realizacji?

​1. Analiza potrzeb i koncepcja

Pierwszym krokiem jest zrozumienie potrzeb muzeum oraz oczekiwań jego gości. Ważne jest, aby technologia nie dominowała nad treścią wystawy, lecz ją uzupełniała, czyniąc przekaz bardziej przystępnym. Na tym etapie warto zdefiniować cele, jakie ma spełniać nowa instalacja – czy ma edukować, bawić, a może jedno i drugie?​

Na podstawie zebranych informacji dokonuje się wyboru technologii, które najlepiej spełnią założone cele. Mogą to być interaktywne ekrany dotykowe, projekcje mappingowe, systemy rzeczywistości rozszerzonej (AR) czy hologramy. Kluczowe jest, aby wybrane rozwiązania były intuicyjne w obsłudze i dostosowane do specyfiki eksponatów.​

Kolejnym etapem jest zaprojektowanie systemu AV w taki sposób, aby harmonijnie współgrał z istniejącą przestrzenią muzealną. Wymaga to ścisłej współpracy z architektami, kuratorami oraz specjalistami od technologii. Integracja nowych rozwiązań nie powinna zakłócać odbioru tradycyjnych eksponatów, lecz je wzbogacać.​

Po zaakceptowaniu projektu następuje etap instalacji. Ważne jest, aby przeprowadzić go w sposób minimalizujący zakłócenia w funkcjonowaniu muzeum. Po zainstalowaniu sprzętu przeprowadza się testy, aby upewnić się, że wszystko działa zgodnie z założeniami i jest gotowe na przyjęcie zwiedzających.​

Ostatnim, ale nie mniej ważnym krokiem jest przeszkolenie personelu muzeum w obsłudze nowych technologii. Dzięki temu pracownicy będą mogli skutecznie wspierać zwiedzających w korzystaniu z interaktywnych elementów wystawy. Po zakończeniu wszystkich przygotowań następuje oficjalne otwarcie nowej, technologicznie wzbogaconej ekspozycji.​ Przykładem takiego procesu jest realizacja projektu w Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim, gdzie stworzono interaktywną ekspozycję multimedialną z panelem dotykowym, umożliwiającą zwiedzającym wybór treści do wyświetlenia na dużym monitorze. Dzięki temu odwiedzający mogli m.in. obejrzeć archiwalny wywiad z artystą czy przeglądać fotografie podzielone na kategorie, takie jak ludzie, zwierzęta czy pejzaże. 

Wdrażanie nowoczesnych technologii w muzeach to proces wymagający, ale przynoszący wymierne korzyści w postaci zwiększonego zaangażowania zwiedzających oraz unowocześnienia sposobu prezentacji treści.​

Hologramy w muzeach są nowoczesnym rozwiązaniem, które pozwala odwiedzającym doświadczyć treści wizualnych w trójwymiarze. Stworzenie hologramu nie wymaga skomplikowanego sprzętu ani rzeczywistych hologramów w rozumieniu fizycznym, a najczęściej opiera się na technice iluzji optycznej, która tworzy realistyczne efekty 3D. Poniżej kilka metod:

1. Technika „Pepper’s Ghost”

• Jest to jedna z najstarszych i najprostszych technik tworzenia efektu holograficznego. Wykorzystuje ona przezroczysty panel szklany lub akrylowy ustawiony pod kątem, aby odbijać obraz z projektora lub monitora.
• Wyświetlany obraz odbija się w taki sposób, że dla widza wygląda, jakby unosił się w przestrzeni – idealnie sprawdza się przy rekonstrukcjach postaci historycznych lub scen narracyjnych.
• Technika ta jest często używana w muzeach, ponieważ jest stosunkowo łatwa w realizacji i efektywna.

2. Hologramy wentylatorowe (wentylatory LED)

• Specjalne wentylatory wyposażone w LED emitują obrazy, tworząc efekt unoszącego się w powietrzu hologramu. Dzięki szybkiej rotacji i oświetleniu LED, wyświetlają one obraz 3D, który można oglądać pod różnymi kątami.
• Jest to efektowne rozwiązanie, zwłaszcza przy wyświetlaniu ruchomych obiektów, znaków lub postaci w skali mniejszej niż rzeczywista.

3. Hologramy 3D za pomocą projekcji przestrzennej

• Za pomocą kilku projektorów można stworzyć iluzję obiektu 3D, wyświetlanego na półprzezroczystych ekranach (np. tkaninach lub akrylowych panelach).
• Ustawienie kilku ekranów pod różnymi kątami daje efekt widoczny z różnych perspektyw, dzięki czemu zwiedzający mogą oglądać hologramy w ruchu, co świetnie sprawdza się przy wizualizacjach dużych artefaktów.

4. Piramidy holograficzne (Hologram Pyramids)

• To konstrukcje piramidalne, najczęściej wykonane z przezroczystego szkła lub akrylu, które umożliwiają projekcję obrazu 3D na każdą z czterech stron piramidy.
• Wyświetlany obraz wydaje się unoszącym hologramem, który można oglądać z każdej strony piramidy, co pozwala na efektowne prezentowanie niewielkich obiektów, np. artefaktów, które obracają się w przestrzeni.

5. Augmented Reality (AR) z okularami holograficznymi

• Okulary lub gogle AR, takie jak Microsoft HoloLens, pozwalają na nałożenie obiektów holograficznych bezpośrednio na rzeczywiste eksponaty w muzeum.
• Zwiedzający, zakładając okulary, widzą wirtualne elementy wyświetlone w ich polu widzenia, co pozwala na interakcję z wyświetlanymi przedmiotami i daje wrażenie pełnej immersji.

Każda z tych metod oferuje muzeum możliwość wzbogacenia tradycyjnych ekspozycji i przyciągnięcia uwagi gości dzięki nowoczesnej technologii, która nie tylko uatrakcyjnia wystawę, ale także pomaga w przystępny sposób przekazywać wiedzę.